ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 163

Роберт Сэшенс Вудвортс

Роберт Сэшенс Вудвортс - равоншиноси амрикоӣ. Донишгоҳи Ҳарвардро магистр, 1897 хатм карда, дар Донишгоҳи Колумбия ба мартабаи докторӣ расидааст 1899; солҳои 1903–42 профессор ҳамин донишгоҳ буд. Таҷрибаҳои нахустинро дар ҷодаи пажӯҳиш бо сайқал ...

Роже Гиймен

Роҷер Гиймен - эндокринологи фаронсавии амрикоӣ, барандаи ҷоизаи Нобел дар бахши физиология ва пизишкӣ соли 1977. Узви Академияи миллии илмҳои ИМА.

Рофеъ Амонов

То соли 1920 ба косибӣ шуғл варзида, аз соли 1922 муқобили дастаҳои босмачиён дар Ӯзбекистон мубориза бурдааст. Соли 1924 ба Тоҷикистон омада, дар соҳаи маориф ва мақомоти комсомолию ҳизбӣ кор кард. Солҳои 1934 - 1938 дар сафи Армияи Сурх, 1938 - ...

Роҳи Каҳкашон

Роҳи Каҳкашон, ё Гала́ктика - системаи бузурги ситораҳо, ки зиёда аз 200 млрд ситора иборат буда, Офтоб бо ҳама ҷирмҳои манзумааш ба он мансуб аст. Галактика аз маҷмӯи ситораҳои гуногун, инчунин тарокуму ассотсиатсияҳои ситораҳо, туманоти газу ча ...

Роҷер Бэкон

Пас аз хатми Университети Оксфорд 1240 дар факултаи санъати Университети Порис дарс гуфтааст. Соли 1251 ба Оксфорд баргашта кӯшиши ислоҳоти маълумоти олиро намуд. Сипас, боз ба Фаронса баргашта, то соли 1290 он ҷо умр ба сар бурд. Асарҳои машҳура ...

Руал Амундсен

Бори аввал 1903 - 1906 дар киштии "Йоа" ба воситаи гузаргоҳи Шим. Ғарбӣ аз Гренландия ба Аляска шино кард. Дар давоми ду сол дар ҷазираи Кинг-Вилями Арктикии Канада тадқиқоти муҳими геомагнитӣ гузаронд. Руал Амундсен соли 1904 дар нимҷаз. Бутия-Ф ...

Рудолф Гелпке

Рудолф Гелпке - нависанда ва тарҷумони олмонизабони швейсарӣ, эроншинос, пажӯҳишгари забону адабиёти форсӣ ва забонҳои ҳиндуаврупоӣ.

Рустам Бердиев

Бердиев Рустам Намозович - ҷарроҳи асаб, доктори илмҳои тиб, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Исмоили Сомонӣ.

Рюноскэ Акутагава

Шӯъбаи забони англисии Донишгоҳи императории Токиоро хатм кардааст 1916. Дар солҳои донишҷӯӣ маҷаллае бо номи "Синсите" таъсис намуд ва дар пайравии методи услуби неореализм асарҳо меофарид. Пас аз нашри нахустин ҳикояҳояш - "Дарвозаҳои Расёмон" ...

Рӯзномаи деворӣ

Рӯзномаи деворӣ, газетаи деворӣ - сафҳае шомили матолиби хабарӣ ва гузоришӣ аст, ки барои қароргирифтан рӯйи девори маконҳои умумӣ тарроҳӣ мешавад. Рӯзномаи деворӣ дар муассисаю корхонаҳо, хоҷагиҳои деҳқонию ташкилотҳо, кӯдакистону мактабҳои миён ...

Савсан Бандишоева

Савсан Бандишоева - ҳунарпеша ва сароянда, Артисти халқии ҶШС Тоҷикистон. Яке аз поягузорони театри касбии Бадахшон.

Саид Аҳмадов

Хатмкардаи факултети шарқшиносии УДТ 1967. Таҳсил дар аспирантура 1967-69 - ходими илмӣ, мудири бахши Шуъбаи фалсафаи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон 1969-92 - мудири шуъбаи исломшиносӣ 1993-95 - раиси кумита оид ба корҳои дини назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷ ...

Саидбобохон Аҳрорӣ

Саидбобохон Аҳрорӣ - маорифпарвари тоҷик, поягузори аввалин мактаби "усули ҷадид" дар ҳудуди имрӯзаи Тоҷикистон.

Сайид Аҳмадхон

Аслу насабаш араб буда, аввал дар Ҳирот мезист ва дар аҳди Акбархон ба Ҳиндустон ҳиҷрат кардааст. Соли 1837 Аҳмадхон дар Деҳлӣ вазифаи котиби девони ҷиноии ҳукуматдорони англисро ба уҳда дошт. Соли 1869 ба Англия сафар карда, ҳангоми мусофираташ ...

Саййидсӯҳроби Валии Бадахшонӣ

Дар бораи шарҳи ҳолу зиндагии Б. маълумоти кофӣ дастрас нест. Аз мушаххасот ҳамин маълум аст, ки дар ибтидои садаи XV дар минтақаи Кӯҳистони Бадахшон дар аҳди имомони муҳаммадшоҳӣ - Тоҳир ибни Разиюддин 1464 ва Разиуддини II 1509 зиндагӣ кардааст ...

Саййидҷалоли Ҳусайнии Бадахшонӣ

Бадахшонӣ بدخشانی Саййидҷалоли Ҳусайнӣ - файласуф, шарқшинос. Фаъолияташ аз муовини директори Китобхонаи марказии Донишгоҳи Фирдавсии Машҳад оғоз шуда, баъдҳо директори китобхонаи Институти таҳқиқоти исмоилӣ аз соли 1979 буд. Соли 1989 рисолаи до ...

Сайфиддин Абдуллоев

Чоряккор 1924 - 1928, корманди шӯрои маҳаллӣ 1928 - 31, таҳсил дар курсҳои олии педагогии Тошканд 1932 - 33, котиби комитетҳои комсомолии ноҳияҳои Исфара ва Куйбишев 1933 - 37, муҳаррири рӯзномаи "Коммунисти Исфара" 1937 - 38, муовини директор ва ...

Сайфулло Абдуллоев

Солҳои 1912 – 15 дар мактаби русии маҳаллии шаҳри Хоруғ таҳсил кардааст. Солҳои 1916 – 18 дар хизмати армияи подшоҳӣ дар Помир буд. Баъди ғалабаи Ҳокимияти Советӣ дар Помир солҳои 1918 – 26 аввал дар сафи отрядҳои револютсионӣ узви комиссияи фавқ ...

Салвадор Алленде

Салвадо́р Гилермо Але́нде Го́ссенс - арбоби давлатӣ ва ҷамъиятии Чилӣ, президенти Чилӣ, дорандаи Мукофоти байналхалқии ленинӣ "Барои мустаҳкам кардани сулҳи байни халқҳо".

Самад Вурғун

Самад Вурғун - шоир, нависанда ва ходими давлатию ҳизбии Озарбойҷон. Яке аз асосгузорони мактаби назми муосири озарӣ. Раиси ИН Озарбойҷон, академики АИ Озарбойҷон, Шоири халқӣ ва Ходими хизматнишондодаи санъати Озарбойҷон.

Сангмуҳаммади Бадахшӣ

Оид ба аҳволи зиндагии Б. маълумоти кофӣ дастрас нест, вале аз баъзе ишораҳояш дар китоби таълифнамудаи ӯ "Таърихи Бадахшон" маълум мешавад, ки дар соли 1796/97 - соли чоруми ҳукмр. Муҳаммадшоҳ ба Файзобод пойтахти вақти Бадахшон омада, дар дарбо ...

Саодат Амиршоева

Саодат Амиршоева - аввалин генералзани тоҷик, мушовири давлатии адлияи дараҷаи III. Ҳуқуқшиноси шоистаи ҶТ.

Сарват Беҳбудӣ

Беҳбудӣ Сарват Мидҳатович - човандоз, жонглёр, ромгар ва коргардони сирк. Артисти хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон, Артисти халқии РСФСР.

Саргурд

Саргурд - дараҷае сардорӣ ва симате дар нерӯҳои мусаллаҳ ва ниҳодҳои низомӣ, интизомӣ ва амниятӣ аст, ки поинтар аз сарҳангёр ва болотар аз сарвашт мебошад; майор. Саргурд дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан симати фармондеҳии гурдон ро дорад, ки ягони ...

Саттор Абдуллоев

Ҳисобчии бригада 1940 – 42, сардори звено ва бригада 1943 – 52, ҳисобчӣ ва колхозчии колхози "Ленинизм" -и ноҳияи Ҳисор 1953 – 68. Звенои Абдуллоев ҳосили фаровони пахта гирифтааст. Бо орденҳои Ленин, Байрақи Сурхи Меҳнат ва медалҳо сарфароз гард ...

Саҳрои Шарқӣ

Саҳрои Шарқӣ, Биёбони Араб - биёбон дар Африқо, қисми шимолу шарқии Саҳрои Кабир. Дар Мисри Араб, байни водии Нил ва Баҳри Сурх воқеъ аст. Дар ҷануб то 220 а. ш. тӯл кашида, дар он ҷо бо биёбони Нубия пайваст мешавад. Қисми зиёди биёбонро пуштакӯ ...

Сергей Агаджанов Григоревич

Сергей Агаджанов Григоревич - таърихнигор, шарқшинос, доктори илмҳои таърих, узви вобастаи АИ Туркманистон ва АИ дақиқи Россия.

Сергей Белявский

Серге́й Ива́нович Беля́вский 1883, Санкт-Петербург - 13 октябри 1953, Ленинград) - ахтаршиноси шӯравӣ, узви вобастаи АИ ИҶШС. Солҳои 1909–1925 сарвари шуъбаи дар Симеиз будаи расадхонаи Пулково, 1937–44 директори расадхонаи Пулково. Белявский мут ...

Сергей Василевич Герасимов

Серге́й Васи́левич Гера́симов сентябр 1885, Можайск, губернияи Маскав, Русияи подшоҳӣ - 20 апрели 1964, Маскав, ИҶШС) - рассоми рус, Рассоми халқии ИҶШС, доктори илмҳои санъатшиносӣ, узви ҳақиқии АР ИҶШС.

Сергей Герасимов

Серге́й Аполлина́риевич Гера́симов 1906, Кундрави - 26 ноябри 1985, Маскав) - ҳунарпеша, коргардон, намоишноманавис, педагоги рус, доктори илмҳои санъатшиносӣ, академики Академияи илмҳои педагогии ИҶШС. Артисти халқии ИҶШС. Қаҳрамони Меҳнати Сотс ...

Сергей Иванович Вавилов

Сергей Иванович Вавилов, физик, ходими давлатӣ ва ҷамъиятӣ, акад. АИ ИҶШС ва узви Президиуми АИ ИҶШС.

Сиёсати ҷуғрофиёӣ

Сиёсати ҷуғрофиёӣ, геополитика, сиёсати ҷаҳонӣ - яке аз шохаҳои асосии илмҳои сиёсӣ; мақулаи бунёдии сиёсатшинохтӣ ва назарияи муносибатҳои байналмилалӣ; сиёсатест дар бораи мақом ва шаклҳои мушаххасу таърихии таъсиррасонии хусусиятҳои ҳудудию фа ...

Сиёҳмурдагӣ

Сиёҳмурдагӣ, қонқориё, гангрена - марги қисмате аз узви бадан ба сабаби нарасидани хун, зарба, уфунат, ё сармозадагӣ, ки бар асари он узв чурӯкидаву сиёҳ шавад. Бо мурури инкишофи сиёҳмурдагӣ бофтаҳо камоб сиёҳмурдагӣ-и хушк, қисми осебдида тадри ...

Силсиламаротиб

Силсиламаротиб, иера́рхия - муҳимтарин усули созмондиҳии сохтори низомҳои мураккаби бисёрзина, ки тартиби мутақобилро байни сатҳҳои мураттаб аз баландтарин ба поинтарин таъмин менамояд. Тасаввурот дар бораи силсиламаротиб ба ғояи сатҳҳои дохилии ...

Симин Беҳбаҳонӣ

Аз 14-солагӣ ба шеъргӯӣ пардохт. Нахустин ғазалаш соли 1941 дар рӯзномаи "Навбаҳор", ки бо мудирияти Маликушшуаро Баҳор интишор меёфт, чоп шуд. Нахустин маҷмӯаи ашъори Симин Беҳбаҳонӣ "Сетори шикаста" 1951 аксаран аз чаҳорпора иборат буд. Дар маҷ ...

Сипорат Абдуллоева

Колхозчии хоҷагии ба номи К. Маркси ноҳияи Панҷакент 1948 - 63, коргари Иттиҳодияи истеҳсолии корхонаи коркарди тамокуи шаҳри Панҷакент 1963 - 89. Аз соли 1990 нафақагир буд. Дар тамокукорӣ ба муваффақиятҳо ноил шудааст. Бо орденҳои Ленин, "Нишон ...

Содиқ Бобоҷонов

Хатмкардаи Омӯзишгоҳи олии танкии фармондеҳии ба номи П. С. Рибалкои ш. Тошкент 1970, Академияи ҳарбии Ситоди генералии ФР 1996. Командири взводи полки таълимӣ-танкии вил. Ҷамбул 1970-73, взводи полки 125-уми гвардиявии таълимӣ-танкии ш. Бийски в ...

Созмони Аҳдномаи Марказӣ

СЕ́НТО - Созмони Аҳдномаи Марказӣ, Созмони паймони марказӣ, дар солҳои 1955 - 1958 баъзан бо номи Пакти Бағдод корбурд мегардид, иттиҳодияи ҳарбию сиёсӣ дар Шарқи Наздик ва Миёна.

Сослан Андиев

Хатмкардаи Институти хоҷагии қишлоқи шаҳри Гори Гурҷистон. Чемпиони ҷаҳон байни наврасон 1969, ду карат чемпиони Олимпӣ 1976, 1980, чор карат чемпиони ҷаҳон 1973, 1975, 1977, 1978, ғолиби Ҷоми ҷаҳон 1973, 1976, 1981, чемпиони Европа 1974, 1975, 1 ...

София Аҳмадова

Хатмкардаи Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино 1962. То соли 1971 дар донишкадаи мазкур фаъолият намудааст. Аз соли 1971 устоди Донишгоҳи омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ. Оид ба масоили фаъолияти асаби бачагону навр ...

Стефан Банах

Сте́фан Ба́нах - риёзидони лаҳистонӣ, профессори Университети Лвов, декани факултети физика ва математикаи ҳамин ун-т, узви вобастаи АИ ҶШС Украина ва АИ Полша

Сулаймон ибни Абдулмалик

Абуайюб сайъ мекард сиёсати хулафои қаблро идома бидиҳад ва бо ҳамлаи қатъӣ пойтахти Византия – Константинополро тасарруф намояд. Аммо ҳамлаи навбатӣ ҳам натиҷа надод, сипоҳи аъроб ба тавассути лашкари византиягиҳо ва булғорҳо шикаст дода шуд. Да ...

Султон Воҳидов

Хатмкардаи факултаи таъриху филологияи Институти давлатии педагогии шаҳри Ленинобод ҳоло ДДХ; 1959. Муаллими мактаби миёна дар ноҳияҳои Ҷиргатол ва Ашт 1959-61, аспиранти УДТ 1961-64, лаборанти калони бахш сектор-и робитаҳои адабии ИЗА ба номи Рӯ ...

Султонхон Адо

Ҳаёт ва фаъолияти Султонхон Адо бештар дар Самарқанд гузаштааст. Маълумоти ибтидоиро дар зодгоҳаш Истаравшан назди падар гирифта, дар мадрасаи Кӯкалтоши Бухоро таҳсилро идома додааст. Баъди хатми таҳсил аз Бухоро ба зодгоҳаш баргашта дар доираи а ...

Суннатулло Бобохоҷаев

Суннатулло Бобохоҷаев - геологи тоҷик, доктори илмҳои геологияю минерология, профессор, Ходими шоистаи илми ҶТ, узви вобастаи Академияи муҳандисии Тоҷикистон. Дорандаи Мукофоти давлатии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино.

Суннӣ

Áҳли суннáт ва ҷамоáт, сунниён - мафҳуми динӣ-фирқашиносӣ, номи бузургтарин ҷамоаи мусулмонон, ки аксарияти уммати исломро ташкил меди­ҳанд ва онҳоро сунниён ва ё аҳли суннату ҷамоат мегӯянд.

Сураи Абаса

Маънои ном рӯ турш кардан Гурӯҳбандӣ Маккӣ Омор Рақами сура 80 Шумораи оятҳо 42 Ҷузъ 30 Шумораи рукӯъ 1 Сураи гузашта Сураи Ан Нозиот Сураи раванд Сураи Ат Таквир Тарҷумаҳо QuranAcademy.org Koran.IslamNews.ru Сураи Абаса араб. سورة عبس - рӯ турш ...

Сураи Аъроф

Маънои ном баландиҳо Номҳои дигар Алиф-лом-мим-сод Гурӯҳбандӣ Маккӣ Тартиби нозил 39 Омор Рақами сура 7 Шумораи оятҳо 206 Ҷузъ 8 - 9 Ҳизб 16 - 18 Шумораи рукӯъ 24 Шумораи саҷда 1 Шумораи калима 3825 Шумораи ҳарф 13877 Сураи гузашта Сураи Анъом Су ...

Сураи Бақара

Маънои ном Гов Номҳои дигар "Алиф-лом-мим, золика-л-Китобу…", "Фустат ал Қуръон" Гурӯҳбандӣ Маданӣ Тартиби нозил 87 Омор Рақами сура 2 Шумораи оятҳо 286 Ҷузъ 1–3 Ҳизб 1 - 5 Шумораи рукӯъ 40 Шумораи калима 6221 Шумораи ҳарф 25500 Ҳарфҳои муқаттаа ...

Сурхай Ахундов

Хатмкардаи Институти тиббии шаҳри Боку 1930. Аспирант ва ассистенти Институти илмӣ-таҳқиқотии ҷарроҳии асаби Маскав 1930–36, дотсенти Институти якуми тиббии Маскав 1936–41, духтури ҳарбӣ дар набардҳои ҶБВ 1941–45, мудири кафедраи Институти тиббии ...