ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 91

Фолклор

Фолклор ё бовари аъминаро метавон маҷмуаи шомили афсонаҳо, достонҳо, мусиқӣ, рақс, таърихи шифоҳӣ, зарбулмасалҳо, ҳазалиёт, боварҳо, русум донист. Фолклор аз ду калимаи инглисӣ фолк ба маънии халқ/туда ва лор ба маънии дониш ташкил шудааст. Фолкл ...

Ҷашнвора

Ҷашнвора, фестивал - ба рӯз ё даврае аз ҷашнҳо ё оинҳо, ё ба теъдоде аз рӯйдодҳои фарҳангӣ, ки дар як макони хосс рух медиҳад гуфта мешавад.

Ҷозибаҳои гардишгарӣ

Ҷозибаҳои гардишгарӣ, диданиҳо, ё ҷойҳои диданӣ - ба таври куллӣ ба тамоми вежагиҳои минтақае гӯянд, ки битавонад афродро барои мақсадҳои мухталиф аз ҷумла мақсадҳои тиҷорию бозаргонӣ, мақсадҳои тафреҳию саргармӣ, мақсадҳои фарҳангӣ, ёдгирӣ ва ом ...

Анероид

Анероид, барометр–анероид - асбобест барои чен кардани фишори атмосферӣ. Қисми ҳассоси анероид қуттии устувонашакли металлиест, ки аз дохилаш ҳаво хориҷ карда шудааст. Ҳангоми зиёд шудани фишори атмосферӣ қуттӣ фишурда шуда, пружинаи ба он насбшу ...

Баландисанҷ

Баландисанҷ - асбоби ҳавопаймойи дастгоҳи париш, ки баландии парвозро нишон медиҳад. Аз рӯйи сохт ва усули кор барометрӣ, радиотехникӣ, радифӣ ва гамма-нурӣ мешавад. Б и барометрӣ барои муайян кардани баландии ба­ро­метрӣ ё баландии нисбии парвоз ...

Волтсанҷ

Волтсанҷ, волтметр - асбоб барои бевосита чен кардани шиддат ё қувваи электрҳаракатдиҳанда -и занҷирҳои электрӣ. Волтсанҷ ба бор ё манбаи энергияи электрӣ ба таври амудӣ васл карда мешавад. Нахустин волтсанҷ дар ҷаҳон "нишондиҳандаи қувваи электр ...

Нивелир

Нивелир - асбоби геодезиест барои нивелиронидан ва муайян намудани самтҳои гори­зонталӣ ҳангоми корхҳи монтажкунӣ. Бештар нивелирҳои оптики-механикӣ маъмул гаштаанд, ки дар онҳо фар­қи баландии ду нуқта тавассути шуои визирии горизонталӣ аз рӯи т ...

Обтарозу

Обтарозу - абзорест барои тафтиши уфуқии хатҳою сатҳҳо ва чен кардани кунҷҳои хурд. Қисми асо­сии обтарозу ампулаи шишагиест, ки аз спирт ё эфир пур шудааст ва ҳубобчаи газ дорад. Обтарозу ҷузъи муҳимми асбобу афзори геодезӣ, астрономӣ, фи­зикӣ в ...

Тарозу

Тарозу асбоби баркашидани чизҳо, мизон; тарозуи каппон тарозуи паллакалони овеза барои баркашидани ғалла, пахта ва ғ. ; тарозуи мизон д. тарозуи мавҳуме, ки бо он тибқи ривоёти динӣ рӯзи қиёмат савобу гуноҳи мардумро бармекашанд; тарозуи мисқолӣ.

Қайчӣ

Қайчӣ - миқроз, газ, асбоби дастӣ, дастгоҳ ё мошинест барои буридани материалҳои гуногун. Қайчӣ аз аcри III то м. маълум буда, ҳангоми ҳафриёти ёдгориҳои маданияти латен ёфт шудааст. Он аз ду корд иборат аст, ки онҳоро пластинаи металлии камоншак ...

Алебастр

Алеба́стр - номи ду минерали гуногун: гаҷ ва калсит. Аввалӣ – алебастр алавастор-ест, ки мо ҳар рӯз истифода мебарем, дуюмӣ номи минерал аст. Ин ҳар ду аз ҳамдигар аз рӯи сахтӣ фарқ мекунанд. Гаҷ хеле нарм буда, онро бо нохун сахтиаш 1.5 – 2 ва к ...

Бетон

Бето́н - масолеҳи бинокории сунъӣ, ки аз санг, омехтаи моддаҳои илтиҳоқӣ, регу шағал, оҳаксанг ва моддаҳои иловагӣ ҳосил мешавад.

Гач

Гач - масолеҳи бинокорӣ, ки дар натиҷаи зери ҳарорати баланд сӯзондани гипс ҳосил мекунанд. Маҳлули гачи кӯфтаро ба осонӣ ба шакли дилхоҳ даровардан мумкин аст, ки он фаврӣ сахту хушк мешавад. гачи хушкшуда ранги сафеди мақбул мегирад. Беҳтарин н ...

Гачбурӣ

Гачбурӣ - ҳунари сохтану таҳия кардани гач барои сақфу деворҳои бино; буридани нақшҳои гачӣ. гачбурӣ дар ҳар минтақа ва дар ҳар давру замон шаклу шеваҳои хосси худро дошт. Гач аз замонҳои хеле қадим ба ҳайси масолеҳи бинокорӣ ба кор мерафтааст. Д ...

Оҳак

Оҳак - моддаи қобизи кимиёие, ки бо роҳи тафсонидани оҳаксанг, бӯр ва дигар ҷинсҳои карбонатӣ ҳосил мекунанд. Аксар вақт аз мафҳуми оҳак оҳаки ношукуфта - СаО ва оҳаки шукуфта - Са-ро мефаҳманд. Диrap намудҳои оҳак - оҳаки натропӣ 2 ва NaOH), ки ...

Навда

Навда - яке аз узвҳои асосии рустаниҳои дараҷаи олист, ки аз поя, барг ва муғча иборат аст. Навда дар ҳаёти рустанӣ мақоми хосе дорад. Ҳар як қисми он вазифаи муайянро иҷро мекунад. Муғча сабзиш ва афзоиши нашвии рустаниро таъмин менамояд; барг в ...

Чӯб

Чӯб - яке аз намудҳои васеъ истифодашавандаи масолеҳи сохтмонӣ, ки онро дар сохтмони биноҳо, хонаҳои истиқоматӣ бештар истифода мебаранд. Ин масолеҳи сохтмонӣ аз дарахтони гуногун гирифта мешавад. Чӯбҳо дорои хусусиятҳои гуногун мебошанд. Тафовут ...

Антенна

Анте́нна - таҷҳизотест барои афканиш ва қабули радиомавҷҳо. Антенна тағйирдиҳандаи ҷараёни электрикии ҳудуди радиобасомад ба афканишоти электромагнитӣ ва баръакс мебошад. Шакл, андоза ва сохти антеннаҳо гуногун буда, ба дарозии мавҷҳои ирсолкунан ...

Волт

Волт - воҳиди фарқи потенсиалҳо, шиддати барқӣ ва қувваи ҳаракатдиҳандаи барқ дар Силсилаи байналмилалии воҳидҳо. Ба ифтихори олими итолиёӣ Александро Волта 1745 – 1827 номида шудааст. Ишораташ В V. Волт шиддати барқиест, ки ҳангоми 1 Ватт будани ...

Гирандаи радио

Гирандаи радио - асбобест пайванд бо антенна, ки барои қабули радиомавҷҳо ва ҷудо кардани сигналҳо аз радиомавҷҳо истифода мешавад.

Детектор

Детектор, демодулятор - элементи занҷири электрӣ, ки дар он лаппишҳои электромагнитии баландбасомад ба лаппишҳои электрии пастбасомад табдил дода мешаванд. Детекторҳо дар радиомавҷҳо, мавҷҳои инфрасурх, дидашаванда ва ултрабунафш кор мекунанд.

Контури лаппиш

Контури лаппиш - занҷири электрие, ки аз ғалтаки индуктивият, конденсатор ва манбаъи энергияи электрӣ иборат аст. Басомад-и контури лаппиш аз рӯи формулаи Томсон муайян карда мешавад: f 0 = 1 2 π L C {\displaystyle f_{0}={1 \over 2\pi {\sqrt {LC}}}}

Радиоприёмники детекторӣ

Радиоприёмники детекторӣ - намуди оддитарини радиоприёмник. Он қувватфизои электронӣ надорад ва фақат аз ҳисоби энергияи мавҷи электромагнитӣ кор мекунад.

Радиоэлектроника

Радиоэлектроника - як соҳаи илм ва техника аст, ки ба мақсадҳои ирсол, қабул ва табдили инфор­матсия энергияи электромагнитиро истифода мебарад. Ба радиоэлектроника ба ҷуз радиотехника шартан техникаи инфрасурх ва оптикаи электрониро низ дохил ме ...

Стабилитрон

Стабилитрони нимноқилӣ ё диоди Зенер - диоди нимноқилӣ, ки дар вақти ҷобаҷоии муқобил дар режими кандакунии барқӣ кор мекунад. Вазифаи асосии стабилитрон як хел нигоҳ доштани шиддати барқ дар як занҷири муайян мебошад. Стабилитронҳо барои шиддатҳ ...

Ғалтаки индуктивӣ

Катушка, бобина // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. 82 т. и 4 доп. - СПб., 1890 - 1907. Котенёв С. В., Евсеев А. Н. Расчет и оптимизация тороидальных трансформаторов и дросселей. - М.: Горячая линия - Телеком, 2013. - 360 с. ...

Автократия

Автократия - буда, маънояш ҳукмронии мутлақ, яккаидоракунӣ мебошад. Ба маънои маҳдуд ҳокимияти болоӣ новобаста аз аҳолӣ амал карда, мақомоти давлатӣ ва назоратӣ ба тариқи пурра ба як шахс тааллуқ дорад.

Диктатураи ҳарбӣ

Диктатураи ҳарбӣ - аз калимаи лотинӣ гирифта шуда, маънояш ҳокимияти номаҳдуди ҳарбӣ аст. Он ҳокимияти сиёсии гурӯҳ ё доираи шахсони бо истифодаи бевоситаи яроқ бавуҷудомада мебошад. Диктатураи ҳарбӣ дар шаклҳоӣ гуногун ба вуҷуд омада, шаклан идо ...

Ҳокимияти таъсискунанда

Ҳокимияти таъсискунанда - ваколате, ки ба мақомоти муайян муносиб дониста мешавад, ки гоҳо махсус барои таҳияи конститутсия барпо карда мешавад. Ҳокимияти таъсискунанда метавонад хислати аввалӣ дошта бошад, яъне конститутсияро пурра таҳия мекунад ...

Ҳокимияти қонунбарор

Ҳокимияти қонунбарор - маҷмӯи салоҳият оид ба эҷоди қонунҳо буда, одатан ба воситаи парлумон мақомоти олии умумимиллии намояндагй, ки ба таври демократй интиҳоб гардидааст, ба амал бароварда мешавад. Парлумон вобаста ба шакли идоракунии давлат ва ...

Ҳокимияти қонунгузор

Ҳокимияти қонунгузор - номи дар адабиёт паҳншудаи парлумони давлат, яъне мақомоти ҳокимияти қонунгузор, ки ҳуқуқи мустаснои қабули қонунҳои давлатро дорад. Гоҳо рӯзноманигорон вакилони парлумонро низ қонунгузорон меноманд, ки шартан онро қабул ка ...

Амният

Амният - маҷмӯи тадбирҳои ҳуқуқӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ, экологӣ, маъмурӣ, сиёсӣ, ки дар онҳо муҳофизати манфиатҳои ҳаётан муҳими шахс, ҷомеа, давлат аз ҳодисаҳо ва таъсироти зарарноки муҳити зист, ҳамчунин аз дигар навъи таҳдидҳои дохиливу хориҷӣ ма ...

Амнияти байналмилалӣ

Амнияти байналмилалӣ - низом ва услуби муносибатҳои байналмилалӣ, ки шомили суботи бомароми рушди иқтисодӣ, сиёсӣ ва дигар муносибатҳои байни давлатҳо буда, ба рафъи таҳдидҳои таҷовузи беруна, таъмини ҳамзистии осоиштаи давлатҳо дар пояи баробарҳ ...

Амнияти иқтисодӣ

Амнияти иқтисодӣ - яке аз қисматҳои асосии амнияти миллии давлат. Аз дидгоҳи фарохтар, зери мафҳуми амнияти иқтисодӣ кифоятии таъминот мутобиқи сатҳи талаботи амнияти миллӣ бо захираҳои молиявӣ ва бештар захираҳои зурурии худӣ, фароҳам овардани ш ...

Амнияти иҷтимоӣ

Амнияти иҷтимоӣ - қисми таркибии амнияти миллӣ, ки ҳолати шахсият, гурӯҳи иҷтимоӣ, ҳуқуқ ва озодии иҷтимоии ононро таъмин менамояд. Объекти доимии амнияти иҷтимоӣ маҷмӯан шахсияти воқеӣ, ҳуқуқҳо ва озодии ҳаётан муҳими ӯ дар партави ҳаёти ҷамъият ...

Амнияти миллӣ

Амнияти миллӣ - маҷмӯи андешаҳои расман қабулшуда ба мақсаду стратегияи давлатӣ дар соҳаи таъмини амнияти шахсӣ, ҷамъиятӣ ва давлатӣ аз таҳдидҳои сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ, низомӣ, техногенӣ, экологӣ, иттилоотӣ, фарҳангӣ бо дарназардошти захираҳои ...

Амнияти хӯрокворӣ

Амнияти хӯрокворӣ, амнияти озуқаворӣ - ҳадафи ягона ва сиёсати аграриву иқтисодии давлат, ҳолати иҷтимоие, ки дар ҳар лаҳзаи он тамоми ақшори ҷомеа имконияти воқеӣ ва иқтисодии дастрас намудани хӯроквории безарарро барои таъмини зиндагии солим до ...

Амнияти экологӣ

Амнияти экологӣ - як ҷузви амнияти миллӣ, маҷмӯи шароитҳои табиию иҷтимоӣ барои таъмини ҳаёти бехатару фаъолияти ашхоси дар ҳудуди муайян зиндагикунанда, ҷамъи тадорукоти ҳуқуқӣ, тиббӣ ва биологӣ барои нигаҳдошти тавозун байни биосфера ва барзиёд ...

Анклав (Дарунбум)

Анклав - қисми қаламрави давлате мебошад, ки пурра бо ҳудуди давлати дигар иҳота шудааст. Қисмҳои давлате, ки пурра дар иҳотаи як кишвари дигар кишвар ҷойгиранд, анклавҳои пурра номида мешавад. Мафҳуми қаламрав ҳам қаламрави хушкӣ ва ҳам обҳои ҳу ...

Давлати демократӣ

Давлати демократӣ - Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, шакли давлатдории Тоҷикистонро демократӣ эълон намуд, ки маънои ҳақиқиаш ҳокимияти халқӣ мебошад. Барои ҳақиқатан ин талаботи конститутсиониро амалӣ кардан давлат тарзу воситаҳоеро истифода м ...

Давлати дунявӣ

Давлати дунявӣ - мазмуни асосии он муносибати давлат ба дин мебошад. Аз ин лиҳоз, дар Конститутсия муқаррар шудааст, ки "ҳаёти ҷамъиятӣ дар асоси равияҳои гуногуни сиёсӣ ва мафкуравӣ инкишоф меёбад. Ҳеҷ як мафкура, аз ҷумла мафкураи динӣ, ба ҳайс ...

Давлати сеюм

Давлати сеюм - он давлате мебошад, ки дар шартномаи байналхалқии мазкӯр иштирокчй нест. Ҳуқуқ ва манфиатҳои давлати сеюм объекти шартномаи байналҳалқӣ намешавад.

Давлати унитарӣ

Давлати унитарӣ - давлати ягонаи мутамарказ буда, воҳидҳои маъмуриву марзии он субъектҳои мухтори давлатӣ набуда, ҳуқуқҳои соҳибихтиёр надоранд. Давлатҳои унигарӣ ба воҳидҳои маъмурӣ-марзӣ тақсиммешаванд. Масалан, Фаронса ба 95 департаментҳо- ком ...

Давлати федеративӣ

Давлати федеративӣ - давлати мураккаби иттифоқӣ мебошад, ки қисмҳои он дорои ҳуқуқи соҳибихтиёранд. Давлати федеративӣ дар таркибаш якчанд давлатҳо ё воҳидҳои давлатӣ дорад. Чунончи, Австралия аз 6 иёлот ва 2 ҳудуд, Канада аз 10 провинсия ва 2 ҳу ...

Давлати ягона

Давлати ягона - яке аз шаклҳои сохтори давлат буда, ба таркиби давлат ва изҳори озодонаи иродаи тамоми халқи он вобаста мебошад. Давлати ягона дорои хусусиятҳои зерин аст: давлати ягона мақомоти олии қонунгузорӣ, иҷроия ва судии худро дорад, қону ...

Давлати ҳуқуқбунёд

Давлати ҳуқуқбунёд – истилоҳи давлати ҳуқуқбунёд дар адабиёти ҳуқуқии Олмон дар нимаи дуюми асри XVIII - аввали асри XIX пайдо шудааст. Онро дар асарҳои худ К. Велкер, И.Х. Фрайхер фон Аретин, Робент фон Мол истифода бурдаанд. Дар адабиёти ҳуқуқи ...

Кишвар

Кишвар - масоҳати ҷуғрофӣ, ки сарҳади давлатии худро дорад ва ё зери нуфузи мустамликаи дигар давлат аст. Кишвар ва давлат мазмуни як дошта бошанд ҳам, байни онҳо фарқияте ҳаст. Давлат - дар аввал мазмуни сохти сиёсӣ, ҳукумат, ки аз рӯи масоҳат м ...

Зодрӯз

Рӯзи таваллуд ё мавлуд - рӯзе дар соле мебошад, ки дар он рӯз ин ё он шахсе таваллуд шудааст. Дар аксари кишварҳо Рӯзи таваллуд ҳамчун Идҳои оилавӣ анъана шудааст. Дар тамоми ҷаҳон қариб ҳамаи одамон дар рӯзи таваллудашон шабнишиниҳо ташкил мекун ...

Идҳои анъанавӣ

Идҳои анъанавӣ - ифодакунандаи воқеаҳои муҳимми таърихию маданӣ дар ҳаёти халқе ё гурӯҳи халқҳо буда, дар ҷараёни асрҳо аз насл ба насл мегузаранд. Яке аз чунин идҳо - Иди Наврӯз аст, ки ҳамчун иди аъанавии халқҳои Осиёи Марказӣ ва Шарқ муддати т ...

Идҳои давлатӣ

Идҳои давлатӣ - рӯзҳои ташкилёбӣ ва воқеаҳои муҳим дар таърихи ягон давлат ба Идҳои давлатӣ табдил меёбанд. Рӯзи Идҳои давлатиро мақомоти олии давлат қонунӣ мегардонад.