ⓘ Ноҳияи Спитамен

                                     

ⓘ Ноҳияи Спитамен

Ноҳияи Спитамен - яке аз ноҳияҳои идории вилояти Суғд аст. Маркази ин ноҳия шаҳраки Нов. Аҳолӣ:128 700 нафар. Масоҳат:496.7 км² Масофа: 28 км ҷанубу ғарбтар аз шаҳри Хуҷанд ҷойгир аст. Аз Спитамен то Душанбе 294 км роҳ аст.

                                     

1. Ҷойгоҳ

Ноҳияи Спитамен бо сарзамине 355.7 км² дар водии Фарғона ҷой дорад. Дар шимол бо ноҳияи Масчоҳ, дар шарқ - бо ноҳияи Расулов, дар ғарб - бо ноҳияи Ғончӣ аз ноҳияҳои вилояти Суғд ҳамсоя ва дар ҷануб бо ноҳияи Лайлаки вилояти Бодканди Қирғизистон ҳаммарз аст.

                                     

2. Таърих

Ин ноҳия 29 сентябри 1926 чун ноҳияи Нов дар бахше аз округи Хуҷанд дар Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Ӯзбекистон таъсис ёфта аст. 10 маи соли 1929, бино бар Қарори III анҷумани Шуроҳои ҶШС Ӯзбекистон округи Хуҷанд ба Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сосиалистии Тоҷикистон дода шуд ва дар октябри соли 1929 бахше аз Тоҷикистон шуд.

21 ноябри соли 2003 бар асоси Қарори № 460 Маҷлиси Миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ёди Спитамен ноҳияи Спитамен номида шуд.

Спитамен сипаҳсолори суғдӣ ва раҳбари шӯриши суғдиён ва балхиён бар Александр дар соли 329 то милод буд.

                                     

3. Мардум

Мардуми ноҳияи Спитамен бо забонҳои тоҷикӣ ва ӯзбекӣ сухан мегӯянд. Бар пояи омори соли 2015, ноҳияи Спитамен 128 700 тан ҷамъият дошт ва зичии аҳолияш 321.7 кас дар км² буд.

                                     

4. Ҳукумат

Сарвари ноҳияи Спитамен Раиси Ҳукумати он аст ки вайро Раиси Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин мекунад. Ниҳоди қонунгузори ноҳияи Спитамен Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад ки онро раъйдиҳандагони ноҳияи Спитамен барои 5 сол интихоб мекунанд.

                                     

5. Иқтисод

Ноҳияи Спитамен 288 хоҷагии кишоварзӣ, аз ҷумла 283 хоҷагии деҳқонӣ, дорад. Ҳаҷми умумии заминҳои корами ноҳия 16 425 га, аз ҷумла 15 821 га замини обӣ, аст. Маҳсули аслии кишоварзии ноҳия пахта, сабзавот, ғалла ва качолу аст.

Ҷиҳати рушди соҳаи саноат танҳо дар панҷ соли охир дар ноҳия 15 корхонаи нав ба фаъолият оғоз карда, истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ бамаротиб афзоиш ёфтааст. Яке аз иншооти зикршуда Корхонаи муштараки ҶСП "Норд Азия Металл" мебошад.

Бунёди корхонаи мазкур бо ҳамкории соҳибкорони маҳаллӣ ва сармоягузорони Ҷумҳурии Мардумии Чин ду сол пеш оғоз ёфта, барои сохтмони он беш аз 23 миллион сомонӣ равона шудааст. Корхонаи "Норд Азия" баъди бо иқтидори истеҳсолии пурра ба кор даромаданаш дар як сол ба маблағи 50 миллион сомонӣ маҳсулот истеҳсол менамояд ва 120 нафар сокинони маҳаллиро бо ҷойи кори доимӣ таъмин месозад.

Фаъолияти корхонаи ҶДММ "Спитамен Ойл" низ оғоз гардид, ки бо иқтидори коркарди 150 тонна ашёи хом дар як шабонарӯз бунёд гардида, равғани рустанӣ истеҳсол мекунад. Коргоҳ дар як сол метавонад то 30 ҳазор тонна равғани рустании тоза истеҳсол намояд. Илова бар ин, дар корхона дар асоси технологияи замонавӣ хӯроки махсуси ғизоноки паранда истеҳсол мегардад. Дар корхонаи мазкур низ 120 нафар сокинони маҳаллӣ бо ҷойи корӣ таъмин карда мешаванд.



                                     

6. Роҳҳои мошингард

Дар ҳудуди ноҳия дар самти азнавсозӣ ва обод кардани роҳҳои мошингард танҳо соли 2015 қариб 100 километр роҳҳои дорои аҳаммияти маҳаллӣ ва ҷумҳуриявӣ аз таъмир бароварда шудаанд. Аз ҷумла, роҳи мошингарди Куруш-Спитамен пурра азнавсозӣ гардида, роҳи Спитамен -шаҳраки Бӯстони ноҳияи Мастчоҳ ба масофаи беш аз 50 километр ба маблағи 13 миллион сомонӣ таъмир карда шудааст.

Бо сифати баланд ба истифода додани он имконият фароҳам овард, ки рафтуомади мусофирон ба минтақаҳои дигари кишвар, аз ҷумла барои сокинони ноҳияи Мастчоҳ тавассути ноҳияи Спитамен осон гардида, акнун аҳолии ноҳияи Мастчоҳ барои то пойтахти кишвар расидан 130 километр роҳро камтар тай менамояд.



                                     
  • Сафедтеппа - деҳа дар ҷамоати деҳоти Истиқлоли ноҳияи Спитамен Аз Сафедтеппа то маркази ноҳия 12 км. Аҳолиаш 9878 нафар 2017 Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии
  • Сариосиё - деҳа дар ҷамоати деҳоти Сарбанди ноҳияи Спитамен Аз Сариосиё то маркази ноҳия 8 км. Аҳолиаш 8239 нафар 2017 Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии
  • Тағояк - деҳа дар ҷамоати деҳоти Тағояки ноҳияи Спитамен Аз Тағояк то маркази ноҳия 7 км. Аҳолиаш 5550 нафар 2017 Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон
  • Фармонқалъа - деҳа дар ҷамоати деҳоти Хуррамзамини ноҳияи Спитамен Аз Фармонқалъа то маркази ноҳия 26 км. Аҳолиаш 7652 нафар 2017 Тақсимоти маъмурии
  • Куркат - деҳа дар ҷамоати деҳоти Куруши ноҳияи Спитамен Аз Куркат то маркази ноҳия 12 км. Аҳолиаш 19121 нафар 2017 Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон
  • Нов - деҳа дар ҷамоати деҳоти Турсун Ӯлҷабоеви ноҳияи Спитамен Аз Нов то маркази ноҳия 1 км. Аҳолиаш 23226 нафар 2017 Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии
  • Саидқалъа - деҳа дар ҷамоати деҳоти Истиқлоли ноҳияи Спитамен Аз Саидқалъа то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 8 км. Аҳолиаш 9719 нафар 2017
  • Ҳавотоғ - деҳа дар ҷамоати деҳоти Куруши ноҳияи Спитамен Аз Ҳавотоғ то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 8 км. Аҳолиаш 1210 нафар 2017 Тақсимоти
  • ҶДММ Спитамен Ойл - Корхонаи равғанбарории Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди Спитамен Ойл дар ноҳияи Спитамани вилояти Суғд воқеъ аст. 13 сентябри
  • Файзобод - деҳа дар ҷамоати деҳоти Куруши ноҳияи Спитамен Аз Файзобод то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 9 км. Аҳолиаш 2000 нафар 2017 Тақсимоти